Külçe altın ve dünya para rezerv ilişkisi

Yerine kripto veya dijital bir para gelmesi muhtemel dolar’ın tahtı ortadan kalkacak gibi; kulağa zor gibi geliyor, ama bugün devletler kasalarını külçe altınla doldurma peşindeler, Dev ekonomileriyle adından söz ettiren,  ülkeler arası güç dengelerinde  söz sahibi olarak görülen ve son yılların en önemli değişim ve gelişim adımlarını atarken 'altını' yeniden başrole koyan Çin ve Türkiye  geleceklerini kendi lehlerine değiştirmeye çalışmaktadırlar.

 Çin ve Türkiye başta olmak üzere birçok ülkenin kasasını altınla dolduruyor olması, küresel bir değişimin ayak sesleri ve hazırlık aşaması gibi duruyor. Türkiye ve Çin’in altın politikasını ve küresel dengeleri değiştirebilecek güçlerini; her iki ülkenin Merkez Bankası, rezervlerini ABD dolarından uzaklaştırma yönündeki çabalarını sürdürerek, devam etmesi bu gidişatın ayak sesleridir. 

Fed'in bağımsızlığına gelebilecek herhangi bir olumsuz etkisi, Altın’ın daha’da değerli hale gelmesine yol açacağı kesindir. Türkiye ve Çin’in 2015’ten bu yana belirgin şekilde uyguladığı altın politikası, Amerikan dolarını olabildiğince devre dışı bırakmak için atılmış küresel bir hamle olması büyük bir ihtimaldir.  

Trump’ın ABD Başkası olmasıyla, her ülkeye uygulamaya çalıştığı ‘vergi savaşları’ da bunun bir işaretiydi. Dolar’dan uzaklaşmak isteyen ülkelere gözdağıydı. Külçe Altın toplayan ülkelerin bu politikasını, "Amerika’nın istediği anda finansal olarak, dilediği ülkeyi bloke etmesinin bu süreci başlattığını düşünmekteyim. Örnek; Rusya'nın başına gelenler  ve İran'ın uluslararası finans ağlarından koparılmasının nedenlerini sayabilirim. Külçe altın depolayan ülkelerin uzun vadeli hedefleri, doların rolünü azaltmak olduğu kesindir. Bu yüzden, resmi döviz varlıklarını dolardan uzaklaştırarak kripto varlıklar ve külçe altın benzeri çeşitlendirmeleri son derece mantıklı görünüyor" . 

Uzun vadede Altın; İsviçre Frangı, Sterlin, Euro, Dolar gibi para birimlerini kullanımdan kaldıracak kadar güçlü olabilir mi? Bu mümkün gözükmemektedir, mümkün olan yeniden karşılıksız basılan kağıt para yerine, altın veya kıymetli bir varlığa dayalı para yeni dünya düzeni için olmazsa olmaz bir durumdur. Bana göre; Bu para asla dijital olmamalı , maalesef günümüzde dijitallleşme kutsandığı için kişilerin kontrolünde olmayan hesaplar, yani sistemde bulunan, fiziki olmayan bir varlığı (parayı) harcamaya çalışacaksınız.(şimdi istediğiniz zaman fiziki olarak nakit para kullanabiliyorsunuz) İstenildiği zaman bloke edilebilecek bir düzende paranızın olmasını siz düşünün, cebinizde nakit bulunması her zaman özgürlüktür. (birileri diyebilir, kredi kartımız var sen diyorsun) unutmayın kredi kartınızı  küresel sistem veya onun finans temsilcisi bankanız istediği zaman  kapatabilir.

Altını diğer metallerden ayıran özellik, nadirliği, oksitlenmemesi, parlaklığı ve kolay şekil alabilir olmasıdır. Bu özellikler, onu değer saklama aracı ve değişim aracı olarak eşsiz kıldı. Geçmiş yüzyılda altın, uluslararası para sisteminin resmi dayanağı olarak kabul edildi. Bugün ise fiilen hiçbir ülke altın standardında olmasa da, altın hâlâ bütün para birimlerinden bağımsız ve güvenilir olarak kabul görüyor. Çünkü altın, devletlerin siyasi kararlarından etkilenmeyen, dünyada yaşayan  herkesin kabul ettiği tek varlık.”

Öte yandan, uzun zamandır bilinen bazı madenlerin gerçek kıymeti ise yeni yeni anlaşılmaya başlıyor. Aslında onlar her zaman çok değerliydi ancak zaman zaman bu değer daha da artabiliyordu. İşte tam da böyle bir dönemde, savaşlar, çatışmalar, bölgesel gerilimler ve küresel bir krize dönüşme potansiyeli taşıyan sorunlar dünya gündeminin merkezine oturmuşken, iki başlık ön plana çıkıyordu: Enerji ve ekonomi.  Enerji ve altın, modern jeopolitiğin iki farklı tamamlayıcı ayağıdır.

Enerji, ülkelerin ekonomik büyümesinin motoru olduğu için stratejik öneme sahiptir. Enerji uluslararası güç ilişkilerini şekillendirir. Enerji arzında yaşanan kesintiler, devletleri doğrudan ekonomik krizlere ve siyasi istikrarsızlıklara sürükleyebilir. Enerji kaynaklarının güvenliği ve çeşitliliği, ülkelerin ulusal güvenlik stratejilerinin merkezindedir.

Altın ise doğrudan üretim faktörü olmamakla, finansal güvenlik ve rezerv çeşitlendirme açısından kritik rol oynar. Kriz, yaptırım veya savaş dönemlerinde altın rezervleri, ülkelerin dış şoklara karşı dayanıklılığını artırır.” Altın, hiçbir ülkenin tek taraflı kararıyla dondurulamayacak veya bloke edilemeyecek bir varlık olduğu için merkez bankaları için ‘jeopolitik sigorta’ işlevi görür.

Gelecekte, altın rezervi güçlü olan ülkeler uluslararası finansal sistemde daha güvenle hareket edebilir, borçlanma koşullarında daha avantajlı olabilir ve kriz dönemlerinde rezervlerini kullanarak piyasaları istikrara kavuşturabilir.

Altın rezervi zayıf ülkeler ise dış finansmana daha bağımlı kalır ve döviz krizlerine daha açık hale gelir. Ancak sadece altına sahip olmak tek başına yeterli değildir. Enerji güvenliği, teknolojik kapasite ve kritik mineral kaynakları da eşit derecede belirleyici olacaktır. Yani altın rezervi yüksek ülkeler, bu avantajı enerji ve teknoloji politikalarıyla desteklediklerinde gerçek anlamda küresel denge üstünlüğü sağlayacaklardır. Bunun dışında ülkeler altın rezervlerini artırarak piyasalara güçlü bir mesaj verir: ‘Bizim ekonomimiz geçmiş yıllarda yaptığı altın stoklama ile dış şoklara dayanıklı geldiğini düşünüyorum”

 Her ülke için  uygulanan strateji aynı şekilde tutarlı olmayabilir. Çünkü bir ülkenin ekonomik gücü yalnızca elindeki altın miktarı ya da para birimiyle sınırlı değil,  her ülkenin dış ticaret dengesi, rezerv yapısı ve döviz ihtiyacı farklıdır.

Altının en büyük dezavantajı, faiz veya getiri sağlamamasıdır. Bu nedenle çok büyük oranda altına yüklenmek, özellikle borçlanma ihtiyacı yüksek ülkeler için maliyetli olabilir.

Çin gibi güçlü dış ticaret fazlası veren ve uzun vadeli rezerv stratejisi kurabilen ülkeler bu yolda kazançlı olabilir. Türkiye  dış ticaret açığının fazla olmasından dolayı Çin gibi altın rezerv stratejisi ne yönde fayda sağlar kestirmek zor. Ancak küçük ekonomiler için altın rezervlerini artırmak, doğru bir denge bulunmadan yapıldığında faydadan çok risk doğurabilir”  ‘altının hiçbir ülkenin durduramayacağı güç' olduğuna tüm aktörler inanmaktadır.